Kolorektal Kanser Nedir? Kolon ve Rektum Kanserinde Tanı ve Tedavi

# Kolorektal Kanser Nedir? Kolon ve Rektum Kanserinde Tanı ve Tedavi

Kolorektal kanserler, kalın bağırsağın kolon ve rektum olarak adlandırılan bölümlerinden gelişen kötü huylu tümörlerdir. Dünyada sık görülen kanserler arasında yer alan kolorektal kanserlerde erken tanı, uygun evreleme ve doğru tedavi planlaması hastalığın yönetiminde büyük önem taşır.

## Kolorektal Kanser ile Kolon Kanseri Aynı Şey midir?

Kolorektal kanser genel bir tanımlamadır ve hem **kolon kanserini** hem de **rektum kanserini** kapsar. Her iki hastalık aynı organ sisteminden kaynaklansa da özellikle cerrahi ve ameliyat öncesi tedaviler açısından önemli farklılıklar bulunur.

Kolon kanserinde uygun hastalarda temel tedavi genellikle tümörlü bağırsak bölümünün ve ilgili lenf nodlarının cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Rektum kanserinde ise tümörün evresi ve yerleşimine göre ameliyattan önce radyoterapi ve/veya kemoterapi uygulanması gerekebilir.

## Kolorektal Kanser Belirtileri Nelerdir?

Kolon ve rektum kanserlerinde belirtiler tümörün bulunduğu bölgeye ve hastalığın evresine göre değişebilir. Dışkıda kan görülmesi, bağırsak alışkanlıklarında yeni başlayan değişiklik, açıklanamayan kansızlık, karın ağrısı, dışkılama güçlüğü ve istemsiz kilo kaybı değerlendirilmesi gereken bulgular arasındadır.

Bu belirtilerin bulunması mutlaka kanser anlamına gelmez. Ancak özellikle devam eden veya yeni ortaya çıkan yakınmalarda hekime başvurulması önemlidir.

## Kolorektal Kanser Tanısı Nasıl Konulur?

Tanıda en önemli yöntemlerden biri **kolonoskopidir**. Kolonoskopi sırasında şüpheli lezyon görüldüğünde biyopsi alınarak patolojik inceleme yapılabilir. Kanser tanısı konulduktan sonra tedavinin belirlenebilmesi için hastalığın evresinin ortaya konulması gerekir.

Bilgisayarlı tomografi ve özellikle rektum kanserinde pelvis MR gibi görüntüleme yöntemleri evrelemede kullanılabilir. Hastanın ve tümörün özelliklerine göre ek incelemeler gerekebilir.

## Kolorektal Kanser Tedavisi Nasıl Planlanır?

Kolorektal kanser tedavisinde tek bir standart yaklaşım her hasta için uygun değildir. Tedavi; tümörün kolon veya rektumdaki yerleşimine, lokal evresine, lenf nodu tutulumuna, uzak organ metastazlarının bulunup bulunmamasına ve hastanın genel durumuna göre planlanır.

Cerrahi tedavinin amacı uygun hastalarda kanserli bağırsak segmentinin onkolojik prensiplere uygun şekilde çıkarılmasıdır. Günümüzde açık cerrahinin yanı sıra uygun hastalarda laparoskopik ve diğer minimal invaziv cerrahi yöntemler kullanılabilir.

## Rektum Kanserinde Tedavi Neden Farklıdır?

Rektum anatomik olarak dar bir pelvis içerisinde yer aldığı için rektum kanseri cerrahisi kolon kanseri cerrahisinden farklı özelliklere sahiptir. Lokal ileri rektum kanserlerinde bazı hastalarda cerrahiden önce kemoterapi ve radyoterapinin farklı kombinasyonlarla uygulanması tercih edilebilir.

Günümüzde total neoadjuvan tedavi (TNT) gibi yaklaşımlar da uygun hasta gruplarında tedavi planının önemli bir parçası haline gelmiştir.

## Karaciğer Metastazı Varsa Ameliyat Mümkün mü?

Kolorektal kanser en sık karaciğere metastaz yapabilen kanserlerden biridir. Ancak karaciğer metastazının bulunması her hastada cerrahi tedavinin mümkün olmadığı anlamına gelmez.

Seçilmiş hastalarda karaciğer metastazları cerrahi olarak çıkarılabilir veya ablasyon gibi lokal yöntemlerden yararlanılabilir. Başlangıçta ameliyata uygun olmayan bazı hastalarda sistemik tedavi sonrasında yeniden değerlendirme yapılabilir.

Bu nedenle metastatik kolorektal kanserlerde tedavi planının genel cerrahi, gastroenteroloji cerrahisi, medikal onkoloji, radyasyon onkolojisi, radyoloji, nükleer tıp ve girişimsel radyoloji gibi farklı disiplinlerin katıldığı multidisipliner bir yaklaşımla oluşturulması önemlidir.

## Kolorektal Kanserde Erken Tanı

Kolorektal kanserlerin önemli bir bölümü zaman içerisinde bağırsakta oluşan poliplerden gelişebilir. Bu nedenle uygun yaş ve risk grubundaki bireylerde tarama programları ve kolonoskopi yalnızca erken kanserlerin saptanmasını değil, bazı kanserlerin gelişmeden önce önlenmesini de sağlayabilir.

Ailesinde kolorektal kanser veya ileri özellikli polip öyküsü bulunan kişilerde tarama yaşı ve sıklığı kişisel risk durumuna göre değişebilir.

## İzmir'de Kolorektal Kanser Cerrahisi

İzmir Cerrahi Onkoloji Grubu olarak kolon ve rektum kanserlerinde hastalarımızı tümörün evresi, yerleşimi ve hastaya özgü özellikler doğrultusunda değerlendiriyoruz. Kolorektal kanser cerrahisinin yanı sıra karaciğer metastazları gibi ileri evre hastalık durumlarında da tedavinin multidisipliner olarak planlanmasını önemsiyoruz.

Kolorektal kanserde amaç yalnızca tümörü çıkarmak değil; doğru hastaya, doğru zamanda ve doğru tedavi sıralamasıyla yaklaşmaktır.